Nijerya, Kripto İşlemlerini Takip Ediyor ve Vergi Kanunu Kapsamında Bireylere Bağlıyor

Nijerya, 2025 Vergi Yönetimi Yasası (NTAA) kapsamında kripto para işlemlerini izlemeye başladı. Bu kapsamda, kripto borsaları müşteri verilerini, işlem detaylarını ve şüpheli faaliyetleri vergi ve finans yetkililerine bildirmek zorunda olacak. Bu sistemin getirilmesiyle Nijerya hükümeti, 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren ve yetkililerin sınır ötesi dijital varlık işlemlerine ilişkin bilgi toplamasına, analiz etmesine ve paylaşmasına olanak tanıyan yeni Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi ile uyum sağlamış oldu.

Nijerya'nın yeni vergi yasasında, kripto işlemlerinin Vergi Kimlik Numarası (TIN) ve Ulusal Kimlik Numarası (NIN) aracılığıyla bireylere bağlanmasına olanak tanıyan bir hüküm bulunuyor. TIN, Nijeryalılar ve işletmelere Nijerya Gelir İdaresi ve Ortak Gelir Kurulu tarafından verilen benzersiz bir tanımlayıcıdır. Vergi yetkililerinin vergi yönetimi, uyum ve yaptırımlar için bireyleri ve kuruluşları izlemesini sağlar. NIN ise, parmak izleri ve yüz verileri gibi kişisel biyometrik bilgilere bireyleri bağlayan ulusal tanımlayıcıdır.

NTAA çerçevesi, kayıtlı tüm Sanal Varlık Hizmet Sağlayıcılarının hem TIN hem de NIN verilerini toplamalarını ve bunları müşteri işlem kayıtlarıyla birlikte bildirmelerini zorunlu kılıyor. Bu sayede hükümet, pahalı veya müdahaleci blok zinciri gözetim altyapısına güvenmek zorunda kalmadan, kripto faaliyetlerini gerçek kişilere ve vergi kayıtlarına kadar takip edebilecek.

VASP'lerin beyanname verirken, sağlanan sanal varlık hizmetinin niteliği, işlemin tarihi, ilgili varlıkların değeri ve toplam satış tutarı gibi çok çeşitli detayları sunmaları gerekmektedir. Bu başvurular ayrıca müşterinin adı, adresi, telefon numarası, e-posta adresi ve vergi kimlik numarası ile uygulanabilir olduğunda NIN gibi temel müşteri bilgilerini de içermelidir. Yetkililer ayrıca, önceden bildirimde bulunmak zorunda kalmadan borsalardan herhangi bir zamanda ek bilgi talep edebilirler. Yasanın bir parçası olarak, kripto borsalarının büyük veya şüpheli işlemleri hem vergi yetkililerine hem de Nijerya Mali İstihbarat Birimi'ne proaktif olarak bildirmeleri gerekmektedir. Bunu yaparken, müşteri tanıma kayıtlarını tutmalı ve son kaydedilen faaliyetten sonra en az yedi yıl süreyle müşteri işlem ve kimlik verilerini saklamalıdırlar.

Uyum sağlamayan borsalar, ilk ay için 10 milyon ₦ (yaklaşık 7.014$) ve uyumsuzluğun her ayı için 1 milyon ₦ (yaklaşık 702$) para cezasına çarptırılabilir, ayrıca lisanslarının askıya alınması veya kaybedilmesi riskiyle karşı karşıya kalabilirler. Nijerya'daki kripto para piyasası, Temmuz 2024 ile Haziran 2025 arasında tahmini olarak 92,1 milyar $ değerinde dijital varlık işledi ve bu da onu küresel olarak en aktif kripto merkezlerinden biri haline getirdi. Bu girişimle hükümet, kripto ile ilgili vergi kaçakçılığını azaltmayı, sektörü resmileştirmeyi ve önümüzdeki yıllarda vergi/GSYH oranını iyileştirmeyi planlıyor. Nijerya, kripto sektörünü daha etkin bir şekilde düzenlemeye çalışırken, dijital varlıkları vergi ağına resmen dahil eden yasal çerçeveyi geçen yıl kabul etti. Kripto para birimleri ayrıca, sektörün Nijerya Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun düzenleyici yetkisi altına girmesini sağlayan, Nisan 2025'te imzalanan Yatırımlar ve Menkul Kıymetler Yasası kapsamında resmen menkul kıymetler olarak sınıflandırıldı.